Ana sayfa Güncel Dünyaca ünlü Türk bilim insanı Prof. Gökhan Hotamışlıgil’den Türkiye’ye 5 kritik korona...

Dünyaca ünlü Türk bilim insanı Prof. Gökhan Hotamışlıgil’den Türkiye’ye 5 kritik korona önerisi

30
0
Dünyaca ünlü Türk bilim insanı Prof. Gökhan Hotamışlıgil'den Türkiye'ye 5 kritik korona önerisi
Dünyaca ünlü Türk bilim insanı Prof. Gökhan Hotamışlıgil'den Türkiye'ye 5 kritik korona önerisi

Dış Idareli İlişkiler Kurulu’na (DEİK) yan Dünya Türk İş Konseyi kadar 1 Nisan’da düzenlenen koronavirüs konulu webinar’a hatip olarak katılan Harvard Üniversitesi Genetik ve Metabolizma Hastalıkları Birim Başkanı Prof. Gökhan Hotamışlıgil Covid-19 virüsünü anlattı, dünyanın salgınla mücadeledeki durumunu değerlendirdi.

Devletlerin yaşadığı kurumsal erezyonun ölümleri arttırdığını söyleyen Hotamışlıgil, salgında ikinci dalganın yaşanabileceği uyarısında bulundu. Hotamışlıgil’in tespitleri şöyle:

“VİRÜS SAVAŞLARININ YOLU AÇILABİLİR”

Covid-19, aşina olduğumuz bir virüs ailesinin hiç tanımadığımız bir üyesi. Virüsleri bulaşıcılık ve öldürücülük açısından kıyasladığımızda, Covid-19’un Ebola, MERS ve SARS’a nazaran öldürücülüğü düşük, ama bulaşıcılık oranı onlara nazaran yüksek. Daha da kötüsü, semptomları anında belirmiyor. böylece, mesela SARS’ın öldürücülük oranı çok daha yüksek olmasına rağmen semptomları anında çıktığı için tedavi altına alınabiliyorsunuz. Covid-19’da ise semptomlar günlerce kendini göstermiyor. bu nedenle ayrıca tedavinizi geciktiriyor hem de çok daha fazla kişiye bulaştırmanıza yol açıyor.

Tüm ülkelerde ‘kurumsal erozyon’ yaşanıyor, bu da ölümleri arttırıyor. Bunu ABD’de net olarak yaşıyoruz. Trump yönetimi çok geç ve yetersiz müdahale etti.

Bu kriz, virüslerin konvansiyonel silahlardan daha hasar verici olabileceğini gösterdi. Bu, önümüzdeki dönemde askeri endüstri cihazlarından tıbbi cihazlara yatırımları arttırması açısından olumlu oldu, fakat ileride virüsler üzerinden öbür savaşların da önünü açtı.

“SAĞLIK SİSTEMİ REFORMU SEÇİMİN BİRİNCİ GÜNDEMİ OLACAK”

ABD sağlık sistemi krizle uğraş edemez durumda. Bu salgın öncesinde de zaten çok derin sorunları olan bir sistemdi. İlk başta, maliyeti çok yüksekti. Yüksek olduğu için de bütün hastaneler kapasite sınırında çalışıyordu. Dolayısıyla salgınla başa çıkabilecek ek bir kapasite değil. İkinci olarak, sistem içerisinde kocaman bir eşitsizlik var. Bunlar, krizin derinleşmesine neden oluyor.

BIR DE sistemin çökmesinin, sistemin bizatihi kendisiyle de aracısız ilgisi olmayabilir. Zira İtalya’da ABD’nin tersine ayrıca daha yüksek kapasite keza de daha sosyal bir sağlık sistemi var, fakat ona karşın en büyük kriz orada yaşanıyor. Fakat şu kesin: Sağlık sistemi reformu, önümüzdeki Başkanlık seçiminin birinci gündem maddesi olacak.

Aşının kısa vadede bulunması o kadar olası değil. Çünkü bir aşının kitlelerce kullanımına izin verilmeden önce güvenlik-faaliyet-koruyucu aşamalarının geçilmesi gerekiyor. Bu deneme süreçleri çok uzun sürüyor. Her türlü bağlı etkisini gözlemleden bir aşının piyasaya çıkmasına müsade verilemez. Bu yüzden derhal fazla kısa sürede bir aşı çıkması olası yok.

“DERHAL İLK DALGADAYIZ, YENİ DALGALAR YAŞAYABİLİRİZ”

BIR DE şaşılacak derecede olumlu bir husus, aşı araştırmaları harika bir hızla ilerliyor. Dev şirketlerin yanı sıra minik inovatif şirketler de aynı amaç doğrultusunda çalışıyor. Dünyanın her uygun bilim insanları rekor hızda virüse dair bulgular elde ediyor. Artık çok daha seri ve inovatif aşı teknolojileri de mevcut. Yani bir çözüm bulunması yüksek ihtimal, fakat çok kısa sürede olmayacak.

Bir uçta, tüm ülkelerin eş zamanlı ve kaslı bir şekilde önlem alarak virüsü yenmesi. Oysa ülkeler arası dengesizlikleri göz önüne alırsak, bu çok düşük bir ihtimal.

Diğer uçta ise ‘sürü bağışıklığı’ (herd immunity) var. Ben bunun ve insani bir strateji olmadığına inanıyorum. Ama ilginçtir fakat İsveç şimdi adı konmamış bir sürü bağışıklığı stratejisi uyguluyor. Keza Brezilya da, Türkmenistan da. Bu çok tehlikeli bir devamlılık. Sağlık sisteminizin mükemmel adaleli olması lüzumlu. İsveç’in başarıp başaramayacağını göreceğiz.

Bu iki sırık senaryonun aralarında bir yol da, toplumun çoğunluğu bağışıklık kazanana dek salgını yoklama altına almaya niyetlenmek. Bu, Türkiye dahil hemen hemen bütün ülkelerin senaryosu.

Dördüncüsü de, orta vadede ilaçların da çıkmasıyla, Covid-19’u hayatımızın bir parçası haline getirmek. Yani bir noktadan sonra grip gibi yaşamaya alışılmış olacağımız bir noktaya gelebiliriz.

Yeni dalga olur mu? Olasılıkla evet. Ancak hazırlıklarımızı iyi yaparsak, sonraki dalgalarda ülke çapında kapatmalara ve miktar zincirlerini kırmaya gerek kalmadan, çok daha ufak ölçekli müdahalelerle atlatabiliriz.

“TEMASSIZ BİR YAPIYA GEÇECEĞİMİZE İNANMIYORUM”

Müteakip dalgaları atlatabilmek için kilit husus, ilaç veya aşı bulunması. Bunun için de en kayda değer husus, serolojik testler. Yani hastalığı geçiren kişilerin de çözümleme edilmesi ve nasıl atlattıklarının/bağışıklık kazandıklarının anlaşılması gerekiyor. Bahşedilen rakamların çok ötesinde milyonlarca insan bu hastalığı geçirip farkında olan olmadan bağışıklık geçirdi, geçirecek ve üretime geri dönecek. Bunun nedenlerini bulmamız lazım.

İnsanoğlunun adamakıllı steril, kimseyle temas etmediği bir toplum yapısına geçeceğimize inanmıyorum. Bu salgını bir şekilde aşacağız.

TÜRKİYE’YE 5 ÖNERİ

Bunun laboratuvar ortamında oynanmış veya suni bir virüs olduğuna dair delil derhal sıfır. Bunu net olarak söyleyebilirim. O yüzden bu stil dezenformasyonlara takılıp danışıklı dövüş teorileri üretmenin anlamı yok.

Türkiye şu anda birinci dalgayı yaşıyor. Test sayısı arttıkça vaka sayısı daha da artacak. Kısa vadede 5 aksiyon koşul:

– Başta sağlık kapasitesinin sıradışı yöntemlerle artırılması gerekiyor. Mesela burada Boston’da son derslik tıp öğrencileri de hastaneye çağrıldı.

– Sağlık personelini mükemmel korumamız gerekiyor.

– Test sayısını acilen arttırmalıyız.

– Sahadaki çalışanlardan geri bildirim alınması ve buna göre pratik çözümler üretilmesi gerekli.

– Serolojik testlerin yapılması koşul.

Dünyaca ünlü Türk bilim insanı Prof. Gökhan Hotamışlıgil'den Türkiye'ye 5 kritik korona önerisi

Çin’de koronavirüs baştan hortladı! 640 bin kişinin yaşadığı bölge karantinaya alındı

Dünya koronavirüs salgını ile uğraş ederken yeni kolera salgını şipşak yayılmaya devam ediyor

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca: Deneme sayısına oranla fazla olgu sayımız azaldı

Türkmenistan’da şu asıl dek Kovid-19 vakası görülmedi! İşin sırrı üzerlik bitkisi mi?

Zonguldak Valisi Erdoğan Bektaş’tan koronavirüs açıklaması: Mevcut sayılar tüylerimizi diken diken edecek seviyede

İyileşen koronavirüs hasta sayısı grafiğine Türkiye 20. basmakalıp giriş yaptı



BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here